جراحی ریشه دندان(اپیکواِکتومی)؛ آخرین راه نجات دندان
جراحی ریشه دندان(اپیکواِکتومی)؛ آخرین راه نجات دندان
جراحی ریشه دندان که با نام اپیکواِکتومی (Apicoectomy) شناخته میشود، یکی از روشهای پیشرفته در درمانهای اندودنتیک است که زمانی به کار میرود که درمان ریشه معمولی یا درمان مجدد (ریتریتمنت) نتواند عفونت اطراف ریشه دندان را به طور کامل برطرف کند. هدف اصلی این جراحی، حذف منبع عفونت و حفظ دندان طبیعی است.
اپیکواکتومی چیست؟
اپیکواکتومی به معنای برداشتن انتهای ریشه دندان (اپکس) همراه با بافتهای ملتهب یا عفونی اطراف آن است. در این روش، پس از دسترسی به ناحیه ریشه از طریق لثه، چند میلیمتر از انتهای ریشه برداشته شده و سپس انتهای کانال از سمت ریشه بهطور دقیق سیل میشود.
چه زمانی جراحی ریشه لازم میشود؟
جراحی اپیکو در شرایط زیر توصیه میشود:
باقی ماندن درد یا عفونت پس از درمان ریشه
عدم موفقیت درمان مجدد کانال
وجود ابزار شکسته در انتهای ریشه
کانالهای غیرقابلدسترس یا کلسیفیه
وجود کیست یا ضایعه پریآپیکال مقاوم
وجود پست یا روکش که امکان باز کردن کانال را محدود میکند
مراحل انجام جراحی اپیکواکتومی
بیحسی موضعی کامل
ایجاد برش کوچک در لثه برای دسترسی به ریشه
برداشت بافت عفونی اطراف ریشه
قطع ۲ تا ۳ میلیمتر از انتهای ریشه
آمادهسازی انتهای کانال (Retrograde preparation)
پرکردن انتهای ریشه با مواد مخصوص مانند MTA یا Bioceramic
بخیه لثه
کل این فرآیند معمولاً در حدود یک ساعت انجام میشود.
نقش میکروسکوپ در جراحی اپیکو
امروزه جراحی اپیکو بهصورت میکروسکوپیک انجام میشود که باعث:
افزایش دقت جراحی
حفظ بافت سالم
کاهش درد و تورم
افزایش چشمگیر موفقیت درمان
میشود.
میزان موفقیت جراحی اپیکواکتومی
در صورت انجام صحیح و استفاده از تجهیزات پیشرفته، میزان موفقیت جراحی اپیکو بین ۸۵ تا ۹۵ درصد گزارش شده است. این درمان در بسیاری از موارد، جایگزین کشیدن دندان میشود.
درد و مراقبتهای بعد از جراحی ریشه
پس از جراحی ممکن است:
تورم خفیف
درد محدود
حساسیت هنگام لمس
ایجاد شود که معمولاً با مسکنهای تجویز شده کنترل میشود.
توصیههای مهم بعد از جراحی:
استفاده از کمپرس سرد در ۲۴ ساعت اول
پرهیز از مصرف غذاهای سفت
رعایت بهداشت دهان طبق دستور پزشک
مصرف دقیق داروهای تجویز شده
آیا جراحی اپیکو خطرناک است؟
در صورت انجام توسط متخصص اندودنتیکس، این جراحی کاملاً ایمن است. عوارض جدی بسیار نادر هستند و فواید حفظ دندان طبیعی بسیار بیشتر از ریسکهای احتمالی میباشد.
اپیکواکتومی یا کشیدن دندان؟
جراحی ریشه دندان(اپیکواِکتومی)؛ آخرین راه نجات دندان
در اغلب موارد، حفظ دندان طبیعی اولویت اول است. جراحی اپیکو میتواند دندانی را که در آستانه کشیدن قرار دارد، برای سالها حفظ کند و از نیاز به ایمپلنت یا بریج جلوگیری نماید.
دکتر مجتبی جیرانی متخصص جراحی و درمان ریشه دندان
